محمدرضا جبارى
74
سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمة ( ع ) ( فارسي )
محمودى مروزى » از جمله وكلاى مبرّزى بود كه مدتى از جانب امام عسكرى عليه السّلام به وكالت در مدينه منصوب شد . 7394712 خ 0 12 خ همچنين از روايت فضل خزّاز مدائنى ، غلام خديجه عليها السّلام بنت الجواد ، چنين برمىآيد كه امام عسكرى عليه السّلام در بين طالبييّن ساكن مدينه وكلايى داشتند ، ولى برخى از آنان پس از رحلت ايشان قائل به امامت حضرت مهدى عليه السّلام نشدند . از اين رو معتقدان به وجود فرزند امام عسكرى عليه السّلام نامههايى مبنى بر ابقاى خود بر آن سمت دريافت كردند در حالى كه منكران وجود حضرتش از دريافت چنين نامههايى محروم ماندند ؛ و اين به معنى عزل آنان از سمت وكالت بود . 8394712 خ 0 13 خ اين ارتباط پس از شهادت امام عسكرى عليه السّلام همچنان ادامه داشت . بنابه نقل كلينى ، امام عصر عليه السّلام خدّامى را براى انجام مأموريتهايى به مدينه فرستادند و از آنجا كه يكى از آنان در كوفه شرب مسكر نمود ، نامهاى مبنى بر بازگشت و عزل او از خدمت ، از سوى ناحيه مقدّسه صادر گشت . 0494712 خ 0 14 خ از برخى روايات نيز برمىآيد كه امام عصر ( عج ) مدتى پيش از شهادت پدر بزرگوارش ، به سبب ايمن ماندن از دسايس حاكميت عباسى ، به همراه « حديث » ، مادر امام عسكرى عليه السّلام ، به مدينه فرستاده شدند . 1494712 خ 0 15 خ اين نقل را روايتى از ابو هاشم جعفرى نيز تأييد مىكند . وى هنگامى كه از امام عسكرى پرسيد : پس از وفات ، سراغ جانشين شما را در كجا بايد گرفت ؟ امام عليه السّلام پاسخ داد : « در مدينه » . 2494712 خ 0 16 خ بنابر نقلى ديگر ، محل اقامت حضرت قائم عليه السّلام در مدينه خواهد بود در حالى كه سى نفر از ياران صميمى آن حضرت وى را احاطه كردهاند . 3494712 خ 0 17 خ اين روايات در مجموع حاكى از آنند كه مدينه در دوران پيش و پس از آغاز غيبت صغرا ، جايگاه خود را به عنوان محل حضور امام عليه السّلام و شيعيان و وكلاى ايشان حفظ كرده بود . در دوره نيابت نخستين سفير در عصر غيبت ، مدينه مركز اصلى سازمان در ناحيه حجاز بود . طبق نقلى ، وكيل اصلى در مدينه در سال 264 ه ق « يحيى بن محمد عريضى » بوده است . بنابه نقل صدوق ، وى از مكان اقامت امام عصر عليه السّلام در مدينه آگاه بود ، و از اينرو شخصى را از كشمير به محضر حضرت هدايت كرد . 4494712 خ 0 18 خ متأسفانه مآخذ موجود نه به شرح چگونگى تماس سفير در بغداد با وكلاى حجاز مىپردازند و نه به حلقه اتصال موجود در ميان كارگزاران مصرى ، يمنى و حجازى اشارتى دارند . اما بسيار محتمل است كه كارگزاران و وكلا ، از مراسم حج براى ارتباط با يكديگر استفاده مىكردهاند . 5494712 خ 0 19 خ بدين